Utrecht

Onder het huidige Domplein liggen de resten van het Romeinse fort. Uit laat-Romeinse bronnen weten we dat dit fort 'Traiectum'werd genoemd. Die naam leeft voort in 'voorde', 'drecht', 'trecht' en 'tricht' en betekent 'doorwaadbare plaats'. Zoals ook andere limesforten is het aangelegd in 40 door keizer Caligula of rond 47 door veldheer Corbulo. In deze eerste fase waren de gebouwen van hout en mat het fort 88 bij 145 meter.

Net als de meeste andere forten is ook het castellum van Utrecht verwoest tijdens de Bataafse Opstand (69), enkele malen herbouwd en tenslotte vervangen door een stenen fort dat ook in de 4e eeuw een militaire bezetting had. Ook in de daaropvolgende eeuw hebben er mensen gewoond, al is onduidelijk of dit soldaten of burgers waren. In de navolgende eeuwen werd de ontwikkeling van middeleeuws Utrecht nadrukkelijk bepaald en begrensd door de contouren van het castellum.

In Utrecht zijn enkele interessante vondsten gedaan, zoals de 'schat van het Domplein': een verzameling van 50 goudstukken, opgegraven in de vertrekken van een centurio. Blijkbaar heeft deze hoge officier de munten aan het begin van de Bataafse Opstand begraven en is hij nooit teruggekomen om zijn bezittingen op te halen. In 2003 is een deel van deze verzameling uit het Centraal Museum gestolen. Het is de belangrijkste oudheidkundige diefstal die ooit in Nederland plaatsvond.

Kijk voor meer informatie op de interactieve limeskaart. Resten van het fort zijn te zien in historische attractie DOMunder.