Wie woonden er allemaal in het Romeinse castellum Fectio

Castellum Fectio (bij Vechten) werd gesticht tijdens de heerschappij van keizer Tiberius en bleef in gebruik tot het einde van de derde eeuw n.Chr. De contouren van het oude castellum zijn anno nu in het landschap teruggebracht en sinds november 2016 is er in een van de vele gebouwen van het fortcomplex een Romeinententoonstelling te bezoeken. Wie woonden er in deze forten langs de Romeinse limes? Een vraag die ik verder onderzoek tijdens mijn bezoek aan dit fort en de tentoonstelling. 
Door Pim Mohring

Fort Vechten is met de auto erg gemakkelijk te bereiken, maar vandaag kies ik voor het openbaar vervoer. Vanaf Utrecht Centraal pak ik bus 41 richting Wijk bij Duurstede naar halte Oud Amelisweerd in Bunnik. Van hier loop ik in een kleine tien minuten naar het complex, de richting staat prima aangewezen. Aangekomen bij de ingang geef ik aan dat ik graag de Romeinententoonstelling wil bekijken waarop een vriendelijke en kundige vrijwilliger mij naar de tentoonstelling begeleidt en onderweg vertelt over de Romeinse geschiedenis in het gebied. Fort Vechten is ook onderdeel van de Hollandse Waterlinie. Naast de Romeinententoonstelling vind je hier het Waterliniemuseum wat zeker ook een bezoek waard is. 

Terug naar de Romeinententoonstelling. Bij de entree van de tentoonstelling maak ik kennis met Victor, Fledimella, Valens en Crispinus, allen inwoners van Castellum Fectio al waren ze niet allemaal Romein! Zo was Fledimella een Germaanse slavin en Valens een ruiter van Ala I Thracum: de Thracische hulptroepen van het Romeinse legioen. Daarnaast had Valens een Thracische vader en een Britse moeder.

De personages zijn gebaseerd op vondsten en overblijfselen die zijn opgegraven op de plek waar eens Castellum Fectio stond. Ook is de grafsteen van Valens teruggevonden met inscripties over het leven van de ruiter! Hier zie je een replica; de ‘echte’ steen vind je in het Rijksmuseum van Oudheden. Door het leven van de vier personages te belichten benadrukt de Romeinententoonstelling de verscheidenheid aan figuren die Castellum Fectio bevolkten. Het roept ook de interessante vraag op: wanneer ben je een Romein? 

De Romeinententoonstelling geeft een uitstekend beeld over het leven in het castellum en met name de diversiteit van de bevolking. Ga je puur en alleen voor de Romeinententoonstelling naar Fort Vechten dan ben je met een half uurtje wel klaar.

Combineer daarom het bezoek met een wandeling over de reconstructie van Castellum Fectio dat naast het fort ligt. Op de locatie van het castellum zijn de contouren te zien van de muren maar ook van de barakken, de poorten, kantoren, het heiligdom en het hoofdgebouw. Zo krijg je een prachtig beeld van zowel de omvang als de indeling van een Romeins castellum. De reconstructie van de Romeinse wachttoren in de nabijheid van het castellum geeft een extra, authentiek Romeinse dimensie.