Elst

Precies op de plek waar tegenwoordig de Grote Kerk van Elst staat, bevindt zich in de Romeinse tijd een tempel. Het is niet zomaar een godshuis, maar waarschijnlijk het grootste in zijn soort ten noorden van de Alpen. De tempel wordt halverwege de eerste eeuw gebouwd bovenop een Bataafse cultusplaats. Op die manier willen de Romeinen het overwonnen volk hun cultuur opleggen. Het gebouw meet 11,5 bij 8,5 meter, maar wordt zo’n vijftig jaar na de bouw op last van keizer Trajanus vervangen door een veel groter exemplaar: 31 bij 23 meter. Het gebouw wordt gedragen door honderden eikenhouten palen en is opgetrokken uit tufsteen uit de Eifel en kalksteen uit Metz. Met zijn hoogte van vijftien meter is de tempel in wijde omtrek zichtbaar, ook in het nabijgelegen Ulpia Noviomagus – het huidige Nijmegen. Na de Romeinse tijd raakt de tempel in verval en wordt uiteindelijk vervangen door een nieuw godshuis. Nog altijd bevinden zich onder de Grote Kerk resten van heiligdom van de Romeinen.

De bijzondere tempelresten zijn te bezichtigen onder de kerk in Elst in het Kerkmuseum. In de buurt van Elst zijn resten van een Romeinse weg gevonden. Op de plaats van de vondst is een markering aangebracht in de vorm van Romeinse soldaten.